( MAGAZIN @sr)

Opanci su seoska laka, kožna obuća, koja se priteže oko nogu kaišima ili oputom. Bili su osnovna obuća većine stanovnika u selima Srbije do prve polovine XX veka.

Kod Srba, opanak je tradicionalna srpska obuća i njen je nacionalni simbol. Na Balkanskom poluostrvu ova obuća je veoma rasprostranjena u raznim oblicima, modnim detaljima i bojama, a opanci su takođe i narodna nošnja u Makedoniji, Bosni i Hrvatskoj. Od osnovne forme, komada kože veličine i oblika stopala, koji je u prošlosti zadovoljavao elementarnu čovekovu potrebu za zaštitom stopala, na prostoru Srbije u viševekovnom trajanju razvilo se nekoliko vrsta opanaka.

U zavisnosti od upotrebljene vrste kože i načina izrade, izrađivani su i nošeni: presni opanci od neuštavljene kože izrađivani u kućnoj radinosti, crveni opanci ili crvenjaši od poluštavljene kože, rađeni manufakturno, đonovski ili građeni opanci i opanci kapičari od uštavljene kože izrađivani u opančarskim i obućarskim radionicama širom Srbije. Brojni lokalni nazivi za građene opanke svedoče o njihovoj opštoj prihvaćenosti kod srpskog stanovništva. Opanci najčešće nose ime kraja u kome su izrađeni ili pak ime označava neku njihovu osobinu.

Izrada opanaka unašređena je polovinom XVIII veka, pa se tada osnivaju prve specijalizovane opančarske radnje. Opančarski zanat je doživeo svoj procvat između dva svetska rata, kada su mnogi primerci dostizali i umetničke visine.