( PRIRODA)

Lepenski Vir, paleolitsko nalazište na obali Dunava, potvrda je da je tamošnja kultura pre šest milenijuma imala razvijene društvene odnose, arhitekturu i umetnost. Kulturno središte praistorijskog sveta nalazilo se upravo na prostorima današnje Srbije. Kultura Lepenskog Vira stara je oko 8,5 milenijuma i predstavlja kolevku arheoloških otkrića koja su promenila sliku o mlađem kamenom dobu Evrope.

Lepenski Vir je jedno od najvećih i najznačajnijih praistorijskih arheoloških nalazišta kamenog doba, smešteno na desnoj obali Dunava u Đerdapskoj klisuri u blizini Donjeg Milanovca. Ovaj lokalitet bio je sedište jedne od najkompleksnijih praistorijskih kultura. Iskopavanja su otkrila postojanje visoko razvijene kulture koja je imala složene društvene odnose i kao takva prva u Evropi planski organizovala svoja staništa. Tokom arheoloških iskopavanja otkriveno je sedam faza naselja i 136 objekata. Naselja su podizana na lesnim terasama okrenutim ka Dunavu, reci koja je naselju darivala život i istovremeno ulivala božansko strahopoštovanje. Tokom arheoloških iskopavanja utvrđeni su obrisi planski građenih naseobina organizovanih u najstarije poznato urbano naselje u Evropi.

Kultura Lepenskog Vira razvijala se u periodu od oko 6500. do 5500. godine p.n.e. Danas nalazište Lepenski Vir predstavlja jedinstvenu kulturno-istorijsku celinu u okviru Nacionalnog parka Đerdap.

Ovaj lokalitet je zaštićen kao strogi rezervat prirode.